Helios 44-2 vs Pentacon 50mm swirl vergelijking

Helios 44-2 58mm | f/2

Pentacon auto 50mm | f/1.8

In deze korte test vergelijken we twee van de meest populaire vintage lenzen: de Helios 44-2 58mm f/2 en de Pentacon 50mm f/1.8.

We laten zien hoe beide lenzen het karakteristieke swirly bokeh creëren en vergelijken hun prestaties op contrast en flare, zodat je duidelijk ziet welke lens beter presteert op kleur, detail en achtergrondseparatie.

Laatste update: 3/2/2026

Wat is 'Swirly Bokeh'?

Swirly bokeh is een draaierig effect in de achtergrond dat veel fotografen en videomakers juist in vintage lenzen zoeken. In plaats van een standaard onscherpte, zie je dat lichte puntjes in cirkels rond je onderwerp lijken te draaien. Dat geeft foto’s en video’s een speels, bijna magisch karakter.

Dit effect wordt vooral zichtbaar bij:

Veel kleine lichtpunten, zoals zonlicht door bladeren, glinsteringen op water of kerstverlichting
Duidelijke afstand tussen onderwerp en achtergrond
Composities met diepte, zodat de lens echt kan laten zien hoe de achtergrond meedraait

'Swirly Bokeh' voorbeeldfoto's

Swirly bokeh is hier niet goed zichtbaar. Weinig highlights in de achtergrond.

Swirly bokeh is hier duidelijk zichtbaar. Voldoende highlights in de achtergrond,en veel ‘distortion’. Let op de vorm van de bokeh-bollen: in de randen van deze foto vormen deze een duidelijke ‘swirl’.

De lenzen in deze test

Helios 44-2 58mm f/2
Deze lens is hét icoon van swirly bokeh. Het draaibokeh is sterk aanwezig en geeft portretten een zachte, dromerige uitstraling. Het imago van de Helios is grotendeels door hype ontstaan, maar de swirl is echt aanwezig.

Pentacon Auto 50mm f/1.8
Ook de Pentacon levert even sterke swirl, maar in vergelijking met de Helios heeft de Pentacon een superieur betere coating, wat bijdraagt aan het grote verschil in contrast, kleurweergave en detail.

'Swirly Bokeh' Vergelijking

Voor deze scène stond de Panasonic Lumix S5 op statief en is in principe alleen de lens gewisseld. Om de framing consistent te houden en de kenmerken van elke lens goed te laten zien, heb ik de camera bij sommige shots licht verplaatst.

'Swirly Bokeh' test scène

Helios 44-2 58mm | f/2

Pentacon auto 50mm | f/1.8

Voor deze test stonden beide lenzen op statief. Het gaat hier uitsluitend om het swirl-effect.

De Helios 44-2 58mm f/2 en de Pentacon 50mm f/1.8 laten exact dezelfde swirl zien: dezelfde vorm en hetzelfde lichte “bubbeleffect” in de bokeh. De kwaliteit van de swirl is bij beide lenzen identiek.

Wat is contrast?

Contrast laat zien hoe groot het verschil is tussen licht en donker in een foto. Meer contrast maakt lichte delen feller en donkere delen dieper, terwijl weinig contrast alles wat vlakker en minder levendig maakt.

In dit voorbeeld is een jonge boomstam gefotografeerd, met de ene helft in de zon en de andere in de schaduw. Zo zie je meteen hoe goed een lens omgaat met sterke lichtverschillen. De achtergrond verschijnt diepblauw, terwijl op de stam nog gele details zichtbaar zijn, wat het beeld extra leven geeft.

Contrast en kleurtest

Helios 44-2 58mm | f/2

Pentacon auto 50mm | f/1.8

Beide lenzen stonden op exact hetzelfde statiefpunt, dus op dezelfde afstand vanaf de boom. Alleen de lens wisselde.

Pentacon Auto 50mm f/1.8 geeft realistischere en krachtigere kleuren, met een dieper blauw in de lucht en levendiger groen.
Helios 44-2 58mm f/2 heeft minder accurate kleuren en neigt iets groener, maar maakt de achtergrond zachter en vager door de langere brandpuntafstand, waardoor het onderwerp sterker naar voren springt.

Let op het verschil in field of view: de Pentacon is iets wijder, rechtsboven zie je een blaadje dat bij de Helios buiten beeld valt.

Beide beelden kregen exact dezelfde grading (V-Log naar Rec.709, standaard profiel). Toch toont de Pentacon meer contrast en natuurlijkere kleuren.

Kortom: Helios = minder contrast, minder accurate kleuren, maar meer achtergrondseparatie.
Pentacon = realistischere kleuren en sterker contrast.

Coating & flare test

Helios 44-2 58mm | f/2

Pentacon auto 50mm | f/1.8

In dit frame staan beide lenzen op exact hetzelfde statiefpunt, met dezelfde framing. Het zonlicht op het water creëert sterke highlights.

Bij de Helios 44-2 58mm f/2 zie je links in beeld een waas waarin letterlijk een regenboog zichtbaar is. Door die waas neemt het contrast af, krijgen de kleuren een warmere tint en vervagen details. Dit kan een dromerig, bijna magisch effect geven en past goed bij een warme zomerdag als je de sfeer wilt benadrukken.

De Pentacon 50mm f/1.8 laat juist zien wat lenscoating doet: contrast blijft strak, kleuren blijven correct en details scherp, zelfs bij direct zonlicht.

Let op: dit verschil toont hoe lenscoating presteert bij flare en tegenlicht. De Pentacon blijft helder en natuurgetrouw, terwijl de Helios zichtbaar last heeft van waas, warmteverschuiving en detailverlies.

Kortom: ga je voor realiteit en een schoon, natuurlijk beeld met een vintage karakter, dan past de Pentacon beter. Wil je actief een dromerige, bijna magische sfeer neerzetten, dan is de Helios de juiste keuze.

Conclusie

De Helios 44-2 58mm f/2 geeft een zachtere, warmere en dromerige look, met karakteristieke flares en die iconische swirl. Kleuren zijn minder accuraat, contrast lager, maar juist dat maakt hem uniek voor sfeervolle beelden.

De Pentacon 50mm f/1.8 levert vrijwel dezelfde swirl, maar met meer contrast, realistischer kleurweergave en scherpere details. De coating doet zijn werk: het beeld blijft schoon, helder en levendig, zelfs bij direct zonlicht.

Kort gezegd: Helios voor magie en sfeer, Pentacon voor realisme en kracht.
Als je mijn advies wilt: het leven is kort. Koop ze gewoon allebei 😉

Als videograaf met tien jaar ervaring kan ik zeggen: de Helios blijft een klassieker, maar de Pentacon verraste me volledig. En dat zegt genoeg.

Wist je dat?

📷 Helios-lenzen

De Helios-lenzen zijn afgeleid van het Carl Zeiss Biotar-optisch ontwerp en staan bekend om hun karakteristieke “swirly bokeh”. Ze werden geproduceerd van 1958 tot circa 1999, voornamelijk in de voormalige Sovjetunie en deels in Oost-Duitsland, en verschenen in diverse series en varianten.

🔹 Helios 44-serie

Helios 44: De originele versie met M39-schroefdraad, geproduceerd vanaf 1958.
Helios 44-2: Introductie van M42-schroefdraad, geproduceerd vanaf 1967.
Helios 44-3: Verbeterde versie met multi-coating, geproduceerd vanaf de vroege jaren 1980.
Helios 44M-serie: Verschillende versies met verbeterde coatings en mechanica, waaronder 44M-4 tot 44M-7.
Helios 44D: Speciaal ontworpen voor de Zenit-D camera met een bayonetvatting.
Helios 44-7: Ontwikkeld voor de Zenit-7 camera met een uniek sluitermechanisme.

🔹 Helios 40-serie

Helios 40: Een 85mm f/1.5 lens met een zeer karakteristiek bokeh.
Helios 40-2: Verbeterde versie met multi-coating.
Helios 40-3: Nieuwste versie met verbeterde optische prestaties.

🔹 Andere Helios-lenzen

Helios 77M-serie: Telelenzen met verschillende brandpuntsafstanden en specificaties.
Helios 28mm: Groothoeklens met een breed gezichtsveld.
Helios 135mm: Telelens voor portret- en natuurfotografie.
Helios 200mm: Langtelelens voor gedetailleerde opnamen op afstand.

Wist je dat: er in totaal 52 verschillende Helios-lenzen zijn geproduceerd?

De 44-serie werd oorspronkelijk geproduceerd tussen 1958 en 1990.

Het swirly bokeh-effect werd destijds gezien als een lensfout, maar tegenwoordig is dit juist een gewenst karakteristiek van de lens.

Let op: de Helios 44-2 is enorm populair onder videografen, mede door YouTubers en verhalen dat de lens gebruikt zou zijn in de Batman-film van 2022. Wat vaak vergeten wordt, is dat deze lens daar slechts voor een paar specifieke shots werd gebruikt en volledig gemodificeerd was. De populariteit is dus deels hype. Subjectief gezien kun je met een Pentacon 50mm hetzelfde, of zelfs beter, resultaat behalen, met behoud van contrast, kleur en detail, zonder dat je afhankelijk bent van hype of modificaties.

Let op: Helios 44-serie – van 44 tot 44M-7 – hebben exact dezelfde swirl. Het unieke draaieffect in de achtergrond verandert dus niet.

Wat wel verschilt, is hoe de swirl eruitkomt in het uiteindelijke plaatje. Dit wordt beïnvloed door de coating en subtiele ontwerpverschillen, zoals het aantal glasdelen en diafragmabladen. Hierdoor kan het contrast en de kleurrendering verschillen. Swirl = hetzelfde, karakter en kleur = afhankelijk van coating en ontwerp.

Pentacon-lenzen

Pentacon-lenzen zijn afkomstig uit Oost-Duitsland (voorheen DDR) en werden geproduceerd van 1960 tot 1990. Ze staan bekend om hun robuuste bouw en karaktervolle optiek.

🔹 Pentacon 28mm-serie

Pentacon Auto 28mm: Groothoeklens, geschikt voor landschappen en architectuur.
Pentacon Auto 28mm Multi-Coated: Verbeterde versie met meer contrast en kleur.

🔹 Pentacon 29mm-serie

Pentacon Auto 29mm: Groothoeklens, basisversie.
Pentacon Auto 29mm Multi-Coated: Verbeterde versie met meer contrast en minder flare.

🔹 Pentacon 35mm-serie

Pentacon Auto 35mm: Compacte groothoeklens, ideaal voor straatfotografie.
Pentacon Auto 35mm Multi-Coated: Verbeterde versie met hogere contrasten.

🔹 Pentacon 50mm-serie

Pentacon Auto 50mm: Originele versie, bekend om karaktervolle bokeh en scherpe details.
Pentacon Auto 50mm Multi-Coated: Verbeterde versie met betere kleurweergave en minder flare.

🔹 Pentacon 135mm-serie

Pentacon Auto 135mm: Telelens, geschikt voor portret- en natuurfotografie.
Pentacon Auto 135mm Multi-Coated: Verbeterde versie met betere kleurweergave.

🔹 Pentacon 200mm-serie

Pentacon Auto 200mm: Lange telelens voor natuurfotografie en sport.
Pentacon Auto 200mm Multi-Coated: Verbeterde versie met meer contrast en minder flare.

Wist je dat: de Pentacon-lenzen van 28mm tot 50mm in verschillende versies zijn geproduceerd en de multi-coated varianten later kwamen? De 50mm-serie staat bekend om kleuraccuratesse en flarebestendigheid.

Bedankt voor het lezen van deze blog!

Deze blog is geschreven door Yarnell van der Horst.

Tweeviermedia is een videoproductiebedrijf dat samenwerkt met toonaangevende bedrijven om hoogwaardige video’s te maken die écht resultaat opleveren.

Gedreven door passie, niet door trends.

Snelle Linkjes

Home

Services

Our Work

About

Contact

Contact Informatie

Email:
Tweeviermedia@gmail.com

World Trade Center
P.J. Oudweg 4
1314 CH, Almere
Flevoland
(Bezoek enkel op afspraak)

The Netherlands

Algemene Voorwaarden Privacybeleid